Ga naar de inhoud
ZekerArbo

De zin en onzin van Blue Monday. In gesprek met Wietske van Veenen.

De zin en onzin van Blue Monday. In gesprek met Wietske van Veenen.

In gesprek met inzetbaarheidscoach Wietske van Veenen

Elk jaar is het weer zover. De feestdagen zijn voorbij, goede voornemens wankelen en de zomer voelt verder weg dan ooit. En dan is daar ineens Blue Monday: zogenaamd de meest depressieve dag van het jaar. Maar klopt dat eigenlijk wel? Of is het vooral een slimme marketingvondst?

Voor deze blog gingen we in gesprek met een inzetbaarheidscoach van ZekerArbo: Wietske van Veenen. Wietske begeleidt dagelijks leidinggevenden en medewerkers bij verzuim, stress en inzetbaarheid. Tijd om haar eens kritisch te bevragen over Blue Monday. Met een nuchtere blik, een beetje humor en vooral veel praktische inzichten.

“Wietske, laten we maar met de deur in huis vallen: bestaat Blue Monday echt?”

Wietske: “Kort antwoord? Nee. Lang antwoord? Ook nee, maar dan met nuance. Blue Monday is ooit bedacht door een marketingbureau en gebaseerd op een ‘formule’ die wetenschappelijk nergens op slaat. Er is geen bewijs dat één specifieke maandag in januari aantoonbaar somberder is dan andere dagen.”

“Dat gezegd hebbende: veel mensen ervaren in januari wel meer somberheid of vermoeidheid. Minder daglicht, koud weer, volle agenda’s en goede voornemens die alweer sneuvelen… Dat bij elkaar kan best wat doen met je energie.”

“Is Blue Monday dan vooral onzin?”

Wietske: “Het concept wel, het gevoel erachter niet. En dat onderscheid is belangrijk. Als je zegt: ‘Ach joh, Blue Monday is onzin, stel je niet aan’, dan mis je een kans. Want mensen kunnen zich oprecht minder fit of gemotiveerd voelen. Niet omdat het maandag is, maar omdat hun batterij leegloopt. In mijn werk zie ik dit vaak terug. Bij medewerkers, maar net zo goed bij leidinggevenden. Mensen die doorgaan, verantwoordelijkheid dragen, hun team overeind houden… en zichzelf ondertussen ergens parkeren. En dat werkt dus niet.”

“Duurzame inzetbaarheid begint niet bij nóg harder werken, maar bij eerlijk kijken: hoe zit ik erbij? Waar loop ik leeg? En wat heb ik nodig om weer op te laden?”

“Daar kan Blue Monday best een haakje voor zijn. Niet om het zwaar te maken, maar juist om het gesprek open te trekken. Over energie. Over herstel. Over hoe je dit werk het hele jaar volhoudt.
En soms is één goed gesprek daarin echt al genoeg.”

“Bij ZekerArbo kijken we daarom liever niet naar één dag, maar naar patronen. Hoe gaat het structureel met iemand? Hoe zit het met werkdruk, herstel en regie?”

“Wat zie jij in deze periode terug bij medewerkers?”

Wietske: “Veel medewerkers geven aan dat ze zich moe voelen, minder focus hebben of sneller geïrriteerd zijn. Dat is geen burn-out, maar vaak wel een signaal. Een signaal dat de balans tussen inspanning en ontspanning niet helemaal lekker zit.”

“En eerlijk is eerlijk: januari is ook gewoon een pittige maand. Het werk gaat door, targets blijven staan en ondertussen is er weinig dat energie gééft. Dan moet je extra bewust omgaan met herstelmomenten.”

“En hoe zit dat bij leidinggevenden?”

Wietske: “Die voelen vaak dubbele druk. Ze moeten zelf overeind blijven én hun team gemotiveerd houden. Wat ik dan vaak zie, is dat leidinggevenden zichzelf wegcijferen. ‘Eerst het team, dan ik.’ Maar zo werkt duurzame inzetbaarheid niet.”

“Juist in deze periode is voorbeeldgedrag belangrijk. Neem zelf pauze. Geef aan dat je ook wel eens een dip hebt. Dat maakt het gesprek in het team veel veiliger.”

“Sommige organisaties doen iets leuks met Blue Monday: traktaties, workshops, extra aandacht. Goed idee?”

Wietske: “Dat hangt af van hoe je het aanvliegt. Als het een losse gimmick is – ‘hier heb je een cupcake, succes ermee’ – dan voegt het weinig toe. Maar als het een aanleiding is voor een goed gesprek, dan kan het zeker waardevol zijn.”

“Bijvoorbeeld: gebruik Blue Monday om het te hebben over energie, werkdruk en herstel. Niet zwaarmoedig, maar praktisch. Wat helpt jou om je werkdag goed door te komen? Waar loop je op leeg?”

“Wat raad jij werkgevers concreet aan om te doen?”

Wietske: “Drie dingen:

  1. Normaliseer het gesprek over energie. Niet alleen over prestaties en verzuim, maar ook over hoe iemand erbij zit.
  2. Kijk vooruit. Januari is een goed moment om samen te kijken: hoe houden we dit werk het hele jaar vol?
  3. Betrek professionals op tijd. Een inzetbaarheidscoach kan helpen om preventief te werken, zonder meteen alles over te nemen.”

“Het mooie is: je hoeft het niet groots te maken. Een goed gesprek doet vaak meer dan een poster met ‘Happy Blue Monday!’.”

“Je noemde net preventief werken. Hoe past Blue Monday daarin?”

Wietske: “Blue Monday kan een haakje zijn. Niet om somberheid te benadrukken, maar om positieve stress en herstel bespreekbaar te maken. Stress is namelijk niet per definitie slecht. Een beetje spanning helpt je scherp te blijven.”

“Het probleem ontstaat pas als er te weinig herstel tegenover staat. Dáár zit voor werkgevers de grootste winst: zorgen voor realistische doelen, voldoende autonomie en ruimte om op te laden.”

“Wat zeg jij tegen medewerkers die denken: ‘Het ligt aan mij dat ik me zo voel’?”

Wietske: “Dan zeg ik: je bent niet kapot, je bent moe. En moeheid vraagt niet om harder werken, maar om slimmer herstellen.”

“Het helpt om te kijken: waar heb ik invloed op? Dat kan iets kleins zijn, zoals een wandeling in de lunchpauze of duidelijker grenzen aangeven. Kleine keuzes maken vaak een groot verschil.”

“Tot slot: als jij Blue Monday in één zin zou moeten samenvatten?”

Wietske: “Blue Monday is geen probleem, maar wel een uitnodiging. Een uitnodiging om stil te staan bij energie, balans en duurzame inzetbaarheid. Vandaag én de rest van het jaar.”

En wat betekent dit voor jou als werkgever?

Of je nu gelooft in Blue Monday of niet: januari is een uitstekend moment om aandacht te hebben voor inzetbaarheid. Niet met zware trajecten, maar met oprechte aandacht en praktische ondersteuning.

De inzetbaarheidscoaches van ZekerArbo helpen leidinggevenden en HR om die gesprekken te voeren, regie te houden en verzuim voor te blijven. Zonder het over te nemen, maar mét resultaat.

Wil je weten wat dat voor jouw organisatie kan betekenen? Dan is elke maandag een goed moment om het gesprek te starten.

Meer artikelen

Alle berichten