De overgang op de werkvloer: tijd om het taboe te doorbreken

Van 6 tot en met 10 april is het de Week van de Overgang. Een week waarin aandacht gevraagd wordt voor een onderwerp dat op de meeste werkvloeren nog altijd onbesproken blijft. Want wat voor veel vrouwen een ingrijpende levensfase is, wordt op het werk zelden benoemd. En dat is zonde voor de medewerker én voor de organisatie.

Bij ZekerArbo zien we dat stilzwijgen rondom de overgang een directe bijdrage levert aan verzuim, verminderde inzetbaarheid en onnodige uitval. Terwijl een open gesprek en een paar gerichte aanpassingen al zoveel kunnen veranderen.

De overgang op de werkvloer: tijd om het taboe te doorbreken

Wat is de overgang eigenlijk?

De overgang is de periode rondom de laatste menstruatie, waarin de eierstokken geleidelijk minder hormonen aanmaken. Dit proces begint meestal rond het vijfenveertigste levensjaar en duurt gemiddeld zeven jaar. De klachten die daarbij horen, zijn bekender dan je denkt: opvliegers en nachtelijk zweten natuurlijk, maar ook slaapstoornissen, gewrichts- en spierpijn, stemmingswisselingen, concentratieproblemen en vermoeidheid.

De duur en intensiteit van de overgang kunnen per persoon sterk verschillen, net als welke klachten een vrouw krijgt. Arboportaal De één heeft er nauwelijks last van, de ander ervaart jarenlang ernstige beperkingen.

De cijfers liegen er niet om

Ruim een derde van de werkende vrouwen in de overgang ervaart beperkingen op de werkvloer. Arboportaal Dat gaat om verlies van werkplezier, minder productiviteit en in een deel van de gevallen ziekteverzuim.

Wat misschien nog opvallender is: minder dan de helft van de vrouwen die beperkingen ervaart, bespreekt hun klachten op het werk. Terwijl juist dat gesprek het verschil kan maken. Jaarlijks zijn er in Nederland ongeveer 315.000 vrouwen in de overgang. Arboportaal Dat zijn collega’s, teamleden en leidinggevenden die dagelijks hun werk doen soms met flinke inspanning zonder dat hun omgeving weet wat er speelt.

Waarom blijft het zo vaak onbesproken?

Vrouwen geven zelf aan dat ze bang zijn als ‘zwak’ of ‘lastig’ te worden gezien. Slechts 20% praat open over de overgang met hun leidinggevende. Oprijk Terwijl een goed gesprek juist lucht kan geven en ruimte biedt voor maatwerk.

Daar komt bij dat overgangsklachten lang niet altijd herkend worden. Concentratieproblemen worden voor burn-outklachten aangezien, stemmingswisselingen voor werkgerelateerde stress. Niet altijd worden de symptomen herkend als overgangsklachten ook vrouwen zelf herkennen vaak niet wat er aan de hand is.

Wat kun jij als werkgever doen?

Je hoeft geen expert te zijn op het gebied van hormonen. Maar als werkgever of leidinggevende kun je wél het verschil maken. Praktisch en concreet:

Zorg voor kennis en bewustzijn. Zorg dat leidinggevenden en HR weten welke klachten bij de overgang horen. Wie herkent, kan signaleren en dat maakt een open gesprek mogelijk.

Maak het bespreekbaar. Het is belangrijk dat overgangsklachten bespreekbaar zijn op het werk, zodat werknemer en werkgever samen kunnen kijken naar eventuele maatregelen. Dat hoeft niet groot of formeel: soms begint het bij een vertrouwde collega of een laagdrempelig gesprek met de leidinggevende.

Bied flexibiliteit. Flexibele werktijden en de mogelijkheid om verlof te nemen voorkomt uitval. Slechte nachten door nachtelijk zweten of opvliegers overdag kleine aanpassingen in de werktijden kunnen al veel druk wegnemen.

Denk aan de werkomgeving. Een te warme werkruimte verergert klachten. Goede klimaatregeling, de mogelijkheid om ramen te openen of een eigen werkplek met frisse lucht: het lijkt klein, maar het telt.

Schakel de bedrijfsarts in. De bedrijfsarts kan een waardevolle rol spelen zowel bij het herkennen van klachten als bij het adviseren over passende begeleiding. Bij ZekerArbo zijn onze bedrijfsartsen en arbeidsdeskundigen beschikbaar om samen met werkgever en werknemer naar de beste aanpak te kijken.

De overgang is meer dan klachten managen

Dit is misschien wel de meest onderschatte kant van het verhaal. Want de overgang is niet alleen een medisch vraagstuk het is ook een levensfase die vragen oproept, perspectieven verschuift en uitnodigt tot reflectie.

Wij bieden via onze partners twee routes aan voor vrouwen die verder willen kijken dan de klachten.

Wil je snel een persoonlijk gesprek? Via Yet kun je zonder wachttijd en volledig vertrouwelijk een 1-op-1 sessie plannen met een overgangscoach. Iemand die praktische adviezen geeft, luistert naar wat er speelt en helpt om de balans terug te vinden. Geen traject, geen gedoe gewoon een goed gesprek op het moment dat het ertoe doet.

👉 Plan een gesprek met de overgangscoach via Yet

Wil je samen met anderen stilstaan bij deze fase? Via FastTrack by TrueTribe is er het online groepsprogramma Verhalen Verbinden – De Overgang: vijf weken, maximaal vijftien deelnemers, begeleid door een ervaren life counselor. Geen stappenplan, maar ruimte voor herkenning, verbinding en een sterker innerlijk kompas. Deelnemers verkennen thema’s als werk en overgang, de relatie met het eigen lichaam, en welke ruimte er ontstaat wanneer oude rollen verschuiven.

👉 Bekijk het programma Verhalen Verbinden op FastTrack

Beide opties sluiten goed aan bij vitaliteit, duurzame inzetbaarheid en persoonlijke ontwikkeling en passen naadloos in wat wij bij ZekerArbo voor ogen hebben.

De overgang past in een FiT-beleid

Bij ZekerArbo werken we vanuit onze FiT-propositie: Functioneren in de Toekomst. Duurzame inzetbaarheid begint bij aandacht voor de hele mens inclusief levensfasen als de overgang.

De overgang raakt alle niveaus van ons FiT-model. Op het niveau van de persoonlijke fit: vitaliteit, energie en mentale gezondheid van de medewerker. Op het niveau van de job fit: een werkplek en taakverdeling die aansluit bij wat iemand op dat moment aankan. En op het niveau van de organisatie fit: een cultuur waarin mensen zich veilig voelen om eerlijk te zijn over wat ze meemaken.

Wie nu investeert in een overgangsinclusief beleid, investeert in de duurzame inzetbaarheid van een grote groep ervaren, waardevolle medewerkers.

Maak er deze week iets van

De Week van de Overgang van 6 tot en met 10 april is een mooi startpunt. Niet om alles in één keer te veranderen, maar om het gesprek te openen. Bespreek het thema in een teamoverleg. Informeer je leidinggevenden. Of kijk of de overgang een plek kan krijgen in jullie arbobeleid of RI&E.

De overgang is een natuurlijke levensfase. De stilte eromheen is dat niet.

Neem contact met ons op of bekijk het volledige aanbod via FastTrack by TrueTribe en Yet.